Diagnoza gotowości szkolnej to specjalistyczne badanie mające na celu ocenę, czy dziecko w wieku przedszkolnym (5–6 lat) osiągnęło poziom rozwoju umożliwiający prawidłowe funkcjonowanie w środowisku szkolnym i sprostanie wymaganiom edukacyjnym.

Wyniki diagnozy pomagają rodzicom oraz specjalistom określić stopień przygotowania dziecka do rozpoczęcia nauki w klasie pierwszej oraz podjąć świadomą decyzję dotyczącą dalszej ścieżki edukacyjnej.

Zakres diagnozy gotowości szkolnej obejmuje:

1. Ocenę rozwoju poznawczego, w szczególności:

• koncentrację i trwałość uwagi,
• pamięć,
• percepcję wzrokową i słuchową,
• orientację w schemacie ciała i przestrzeni,
• myślenie logiczne i przyczynowo-skutkowe,
• umiejętność rozwiązywania problemów,
• podstawowe kompetencje językowe i matematyczne.

2. Ocenę rozwoju emocjonalno-społecznego, obejmującą:

• umiejętność nawiązywania kontaktów z innymi,
• samodzielność i odpowiedzialność,
• kontrolę emocji,
• adekwatne reagowanie w sytuacjach społecznych,
• radzenie sobie z trudnościami i porażką,
• motywację do podejmowania wysiłku i wykonywania zadań.

Organizacja diagnozy

Pierwsze spotkanie

• rozmowa z rodzicem/opiekunem oraz dzieckiem,
• zebranie informacji dotyczących rozwoju dziecka,
• wstępna obserwacja i badanie,
• czas trwania: do 60 minut.

Drugie spotkanie

• szczegółowe badanie dziecka z wykorzystaniem odpowiednio dobranych narzędzi diagnostycznych,
• czas trwania: do 2 godzin.

Dziecko gotowe do rozpoczęcia nauki szkolnej powinno:

Znać:

• swoje imię i nazwisko,
• adres zamieszkania,
• imiona rodziców,
• podstawowe informacje dotyczące rodziny,
• nazwy popularnych zwierząt domowych,
• dni tygodnia,
• pory roku.

Posiadać umiejętności w zakresie motoryki i samoobsługi:

• prawidłowo trzymać ołówek i narzędzia pisarskie,
• sprawnie posługiwać się przyborami plastycznymi i pisać dominującą ręką,
• kolorować obrazki z zachowaniem granic konturu,
• rysować postać człowieka z uwzględnieniem podstawowych elementów i proporcji,
• odwzorowywać figury geometryczne oraz wzory grafomotoryczne,
• lepić z różnych mas plastycznych,
• wycinać nożyczkami po linii prostej, falistej i łamanej,
• wykonywać podstawowe ćwiczenia ruchowe, np. skakanie na jednej nodze, rzucanie i chwytanie piłki,
• samodzielnie ubierać się i rozbierać,
• zapinać guziki oraz wiązać sznurowadła.

Rozwój poznawczy i percepcyjny:

Dziecko powinno umieć:

• rozpoznawać prawą i lewą stronę własnego ciała oraz osoby znajdującej się naprzeciwko,
• dostrzegać różnice między podobnymi obrazkami i przedmiotami,
• klasyfikować przedmioty według określonych cech (np. koloru, kształtu, wielkości),
• grupować obiekty według określonych kategorii (np. owoce, zwierzęta, zabawki),
• dobierać takie same obrazki, litery lub wyrazy,
• układać obrazki i układanki złożone z kilku elementów,
• odwzorowywać proste układy i wzory.

Diagnoza gotowości szkolnej pozwala określić mocne strony dziecka oraz obszary wymagające dodatkowego wsparcia. Wczesne rozpoznanie trudności umożliwia podjęcie odpowiednich działań przygotowujących dziecko do pomyślnego rozpoczęcia edukacji szkolnej.